ნადირობის სეზონი
ნადირობის სეზონის დახურვამდე დარჩა:

მინი-ჩატი

კატეგორია
სტატიები ცხოველებზე [82]
სტატიები ფრინველებზე [57]
სტატიები თევზებზე [19]
სტატიები ქვეწარმავლებზე [15]
სტატიები მწერებზე [7]
საქართველოში მობინადრე ცხოველები [39]
საქართველოში მობინადრე ფრინველები [47]
საქართველოში მობინადრე თევზები [28]
საქართველოში მობინადრე ქვეწარმავლები [2]
საქართველოში მობინადრე მწერები [2]
საქართველოს ფლორა [32]
ფლორა [8]

სიახლე ფორუმში
განახლებული 6 თემა
ტოზ-78   
minchaninპასუხების რაოდენობა: 0
იარაღები   
ИЖ_27_ЕМპასუხების რაოდენობა: 5513
ვინ რომელ მტაცებელს ან...   
dudu-dudaპასუხების რაოდენობა: 155
bazieri.ge- რუსთაველი ...   
gugunaპასუხების რაოდენობა: 5
საცვლელი ჩოკები   
levanichiპასუხების რაოდენობა: 322
იარაღის მოვლა   
zurab1პასუხების რაოდენობა: 319

ბოლო კომენტარები

ახალი სტატიები

მუსიკა საიტზე
სხვა სიმღერებს ნადირობაზე იხილავთ ფორუმში.

sape

მთავარი » სტატიები » ფლორა და ფაუნა » სტატიები ფრინველებზე    

ტყის ქათამი - ვალდშნეპი

ტყის ქათამი... 


       ბევრ ისეთ მონადირეს, რომელიც ნადირობაშჲ ესთეტიკასა და სილამაზეს აფასებს და ნანადირევის ზომა-წონას, მოპოვებული ფრინველის რაოდენობას არად დაგიდევს, ნადირობის ნაირსახეობათა გრძელ მწკრივში ეს ფრინველი პირველ ადგილზე ყავს დაყენებული. 
      ტყის ქათამი ანუ ვალდშნეპი ევრაზიის კონტინენტზე ფართოდ გავრცეებული ფრინველია. მისი ბუდობის არეალი ჩრდილო განედის 60-64 გრადუსით შემოიფარგლება და და ვრცელდება საკმაოდ შორს სამხრეთისაკენ, კავკასიამდე. მისი ბუდეების არსებობა დამტკიცებულია ჩრდილოეთ კავკასიაში, ქალაქ ვლადივოსტოკის მიდამოებში. ზოგიერთი ძველი ავტორის მონაცემებით მათი ბუდობა აღნიშნულია დასავლეთ საქართველოს ზოგიერთ რაიონშიც.ალბათ ამ მონაცამებს ეყრდნობა პროფესორი რევაზ ჟორდანიაც, რომელიც გვეუბნება რომ, საქართველოში ტყის ქათამი გვხვდება ძირითადად მიმოფრენისას; მცირე რაოდენობით ბუდობს. თუმცა არც ერთი ავტორი არ ასახელებს და არ მიუთითებს ტყის ქათმის ბუდობის კონკრეტულ ადგილზე საქართველოში, ამიტომ არსებობს არცთუ უსაფუძვლო ეჭვი აღნიშნულის თაობაზე. 
      ბუდობის ადგილებში ვალდშნეპი გაზაფხულზე აღწევს. ამ პერიოდში იწყება მათი ტიხტიხიანუ საქორწინო სარიტუალო ფრენა. დილით ეს ქმედება ხანმოკლეა, სულ რამოდენიმე წუთი,საღამოს გაცილებით მეტ ხანს გრძელდება - მზის ჩასვლიდან სრულ დაბნელებამდე. 
 
     ტიხტიხი შემდეგნაირად გამოიხატება: მამალი დაბალ სიმაღლეზე ფრენით უვლის ტყეს და თავისებურ ხმებს გამოსცემს, რომელიც ამგვარი ბგერებით შეიძლება გადმოიცეს: ქორქ-ქორქ-წსიი . მეცნიერები დარწმუნებით ვერ ამბობენ თუ რას წარმოადგენს ეს დილა საღამოს ფრენა: დედალი ფრინველის ძებნას, საბუდარი ადგილის პატრულირებას თუ მკვეთრად გამოხატულ საგაზაფხულო ტიხტიხს. ტყის ქათმები მიმოფრენენ შემოდგომაზეც, მაგრამ ის არ უ ნდა აგვერიოს საქორწინო ტიხტიხში. ამდროს ადგილს იცვლიან. საღამოს საკვებით მდიდარ ადგილს ეძებენ, ხოლო ადრე დილით კვლავ თავშესაფრად ავრგის ადგილებს უბრუნდებიან, ამ მომენტს ხშირად იყენებენ გამოცდილი მონადირეები, დილით და საღამოს უსაფრდებიან მათ გადაფრენის ტრასებზე, მაგრამ უნდა აღინიშნოს, რომ ასეთი ნადირობა დიდი შედეგიანობით არ გამოირჩევა. ერთი ან უკეთეს შემთხვევაში ორი ფრინველის დანახვითა და მოპოვებით სრულდება. ზოგი ავტორის მტკიცებით ტყის ქათამი პოლიგამიაა. ნაწილი კი ვარაუდობს რომ იგი გამრავლების დროს ერთ წყვილს ქმნის. ცნობილია რომ მამალი ბარტყების აღზრდაშჲ მონაწილეობას არ ღებულობს და ივნისამდე ტიხტიხებს. ამ ფენომენზეა დამყარებული რუსეთში ფართოდ გავრცელებული ეგრედ წოდებული ტიაგაზე ნადირობა მამალ ტყის ქათამზე. დედალი ბუდისათვის ტყის მიუდგომელ ადგილს ირჩევს. ბუჩქის ძირას ხმელ ფოთლებსა და ბალახს აგროვებს. ამ გროვაში ბრტყელ ღრმულს აკეთებს და შიგ ოთხ კვერცხს დებს. გამოჩეკვის ხანგრძლივობა 20-22 დღეა. ოთხივე კვერცხი ერთდროულად იჩეკება. ახლად გამოჩეკილი წიწილები მეტად უსუსურნი არიან და მთლიანად დედაზე არიან დამოკიდებულნი. აღწერილია შემთხვევები, როცა საშისროების დროს დედას წიწილებიუსაფრთხო ადგილზე გადაჰყავს; იგი ფეხებით იჭერს მათ და ფრენით გადაადგილდება. წიწილები დამოუკიდებელ ცხოვრებას აგვისტოს შუა რიცხვებიდან იწყებენ. 
      საშემოდგომო მიგრაციას ეს ფრინველი სექტემბრიდან იწყებს. გადაფრენის დასაწყისი ჩრდილოეთში ყინვების დადგომასთანაა დაკავშჲრებული. ამ დროს ფრინველები გროვდებიან და გამოსაზამთრებელი ადგილებისაკენ იღებენ გეზს. მეცნიერებისთვის არც ის არის მთლად ნათელი, თუ როგორ ახერხებს ეს ტყის განდგომილი მცირე თუ დიდ ჯგუფებად შეგროვებას; როგორ მიფრინავენ ისინი ჯგუფებად სამხრეთისაკენ. ასეა თუ ისე წინა დღის ცარიელ ტყეში მეორე დღეს მოულოდნელად საკმაო რაოდენობით ტყის ქათამი აღმოჩნდეა ხოლმე, რამდენიემე დღე გაჩერდება და გაუჩინარდება ხოლმე. ერთი შეხედვით ტყის ქათამი სადად, თითქმის ერთფეროვნად ყავისფრად არის შეფერილი. ჩამოცვენილ ფოთლებზე დავარდნილს უცებ ვერც შეამჩნევ, მაგრამ თუ კარგად დააკვირდები იგი ულამაზესი ფრინველია. გაზაფხულზე ტყის ქათამი ჩვენში მასობრივად მარტის შუა რიცხვებში მოფრინავს. ინტენსიური გადაფრენა გარკვეული პაუზბით დაახლოებით ერთ თვეს გრძელდება. აპრილის მეორე ნახევარში მისი რაოდენობა მკვეთრად კლებულობს და თვის ბოლოსათვის ერთეულების ნახვა შეიძლება. შემოდგმით ვალდშნეპი ოქტომბრის მეორე ნახევარში ჩნდება. არის წლები როდესაც ჯერ ერთეულებს ვხვდებით, ხან მცირე ჯგუფების სახით, ხანაც თავიდანვე საკმაოდ მასობრივად. ეს ყველაფერი ამინდზეა დამოკიდებული და არა იმდენად ჩვენზე, რამდენადაც იმ ადგილებში ამინდის მდგომარეობაზე, საიდანაც ეს ფრინველი მოფრინავს.
      საქართველოს ფარლებში ტყის ქათამი საკმაო რაოდენობით ზამთრობს კიდეც, ძირითადად დასავლეთ საქართველოში. შედარებით თბილ ზამთარში აღმოსავლეთ საქართველოშიც შეინიშნება მოზამთრე ფრინველები - უფრო მდინარისპირა ჭალებში და ტყიანი ბორცვებისა და დაბალი მთების სამხრეთ კალთებზე. 
      ტყის ქათამი შემოდგომაზე ახალგაზრდა, ხშირ ტყეში უნდა ვეძებოთ იქ სადაც კარგად განვითარებული ქვეტყე-ბუჩქნარია. კარგია თუ წინა დღეებშჲ ნალექი იყო, ჰაერი ნოტიოა. ცნობილია რომ ტყის ქათამი წლობის განმავლობაში ტყის გარკვეულ უბნებს ირჩევს გასაჩერებლად; იქ სადაც საკვების პოვნა უფრო იოლია და თავშეაფარიც კარგია. გამოცდილი მონადირეებისათვის ასეთი ადგილები ცნობილია და პირდაპირ იქ მიაშურებენ ხოლმე. 
     გარდა დამახასიათებელი ადგილებისა, ტყის ქათამი შეიძლება შეგვხვდეს იქ, სადაც სრულიად არ არის  მოსალოდნელი მისი ნახვა. კარტოფილის ყანებში, ხშირ ბალახში. ერთხელ ნინოწმინდაში ნადირობისას დიდი ლოდებით მოფენილ მდინარის პირიდანაც კი აფრინდა. გარდა ადგილების ცოდნისა, წარმატებული ნადირობისათვის კარგად დაგეშილ-გაწრთვნილი ძაღლიც აუცილებელია. უძაღლოდ ტყის ქათამზე ნადირობა ჯერ ერთი თავის ეშხსა და პეწს მოკლებულია და მეორეც - იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ბეჯითი სიარულის შედეგად ფრინველი აგიფრინდათ, უფრო ხშირად იგი უვნებელი რჩება. ან უსროლელი წავა, ან მოუმზადებელი სროლა იქნება უშედეგო. ნებისმიერ მონადირეს ძაღლის ჯიშჲსაკუთარი გემოვნებით აქვს შერჩეული. ყველა ჯიშის ძაღლი რომელსაც საშუალო ყნოსვა აქვს, ტყის ქათამს პოულობს. აქ მთავარია ის რომ ძაღლი და მონადირე ნადირობისას ერთმანეთთან სრულ კონტაკტში იყვნენ. ტყეშჲ ძაღლი 20-25 მეტრის იქით თვალთახედვიდან გვეკარგება. აქ ის ან იპოვის ფრინველს და დაადგება ნაბულზე ან ძებნას განაგრძობს და უფრო დაშორდება და კარგა ხნით დაიკარგება. ამიტომ ტყეში ძებნისას ძაღლი კარგან უნდა ემორჩილებოდეს პატრონს და ძებნის დიაპაზონის შემცირების უნარი უნდა გააჩნდეს. ტყის ქათმების უმეტესობა კარგად უჩერება ძაღლს ნაბულზე, მაგრამ იშვიათად ისეთი ინდივიდებიც გვხვდებიან, რომლებიც გაურბიან ძაღლს და უნაბულოდ ფრინდებიან. და აი ძაღლი ნაბულზეა. აქ აჩქარება არ ვარგა. უნდა მივიდეთ ძაღლთან და შევარჩიოთ მოხერხებული ადგილი, საიდანაც აფრენილ ფრინველს კარგად დავინახავთ და ამით დამიზნებისათვის გარკვეულ დროს მოვიგებთ. ვალდშნეპზე სროლისათვის მონადირეს სულ რაღაც ორიოდე წამი ეძლევა, მით უმეტეს თუ ჯერ შემოდგომის დასაწყისია და ტყეს ფოთოლი კარგად არ აქვს გაცვენილი. კიდევ ერთ მომენტზე ვამახვილებთ ყურადღებას: ძაღლს სწრაფი მიტანება უნდა ახასიათებდეს. მეტად სასურველია თუ აპორტირებაზეც არ ამბობს უარს. ხშირ შემთხვევაში ჩამოგდებული ფრინველი მონადირისათვის შეუმჩნეველ ადგილას ვარდება. ზემოთ ავღნიშნე რომ ყველა მონადირე თავისთვის გარკვეული ძაღლის ჯიშს ირჩევს, მაგრამ ტყის ქათამზე სანადიროდ მე მაინც კონტინენტალურ მეძებრებს მივანიჭებდი უპირატესობას: ისინი უფრო გაწონასწორებულები არიან, ახასიათებთ ძებნის დიაპაზონის შემცირების უნარი და აპორტირებისადმიც მეტი მიდრეკილება გააჩნიათ. ტყის ქათამზე სანადიროდ ისეთი თოფია სასურველი, რომელსაც ერთი ლულა მაინც ცილინდრი აქვს. ცილინდრიდან გასროლილი საფანტი შედარებით მცირე მანძილზე გაცილებით დიდ ფართობს ფარავს, რაც მიზანში მოხვედრის მეტ შანსს იძლევა, მაგრამ ჩოკებიანი თოფის მქონე მონადირეებიც ნუ დაღონდებით. აქ გამოსავალი სპეციალურ ვაზნებშია, მაგრამ რადგან ვაზნა დისპრანტებს იშვიათად წააწყდებით ჩვენს მაღაზიებშჲ, ამიტომ ტყის ქათამზე სანდირო ვაზნები, რომელიც ახლო მანძჲლზე გაშლი საფანტის კონას, ჩვენთვითონ უნდა დავმზადოთ.მისი დამზადების რამდენიმე მეთოდი არსებობს. მე მხოლოდ ორს შემოგთავაზებთ: გაყავით საფანტში ორი ჭურვი მუყაოს თხელი ნაჭერით სამ თანაბარ ნაწილად ან აიღეთ მუყაოს ორი საფენი, ცენტრზე გაუკეთეთ ჭრილი ჩასვით ისინი ერთმანეთში. გამოვა ერთმანეთზე გადაჯვარედინებული მუყაოს ორი ფირფიტა. ჩაუშვით ისინი ვერტიკალურად მუყაოს ან პოლიეთილენის მასრაში, წარმოიქმნება ოთხკამერიანი ბუდე. მასში ჩაყარეთ საფანტის დოზის ორი მესამედი, დააფარეთ საფენი, ზემოდან დააყარეთ დარჩენილი საფანტი და ვაზნას თავი მიუხვიეთ ნებისმიერი მეთოდით. მიიღებთ ვაზნას ხუთად გაყოფილი ჭურვით. ასეთი ვაზნები ფართო მოფანტულობას იძლევა და ვალდშნეპზე მსროლელი კარგ შედეგს მიაღწევს.


წყარო:
კატეგორია: სტატიები ფრინველებზე | დაამატა: krimanjuli (29.10.2012)
ნანახია: 6143 | კომენტარი: 7 | ტეგები: ვალდშნეპი, ანუ, ტიხტიხ, ნადირობა, ქათამი, ებს, ტყის | რეიტინგი: 5.0/4

სტატიების გადაბეჭვდისას "წყარო: www.bazieri.ge"-ს მითითება აუცილებელია.

მსგავსი სტატიები
სულ კომენტარები: 7
0   Spam
7 panati   (23.11.2015 00:21:24)
კარკია მომეცონა 10

0   Spam
6 77777   (04.11.2012 16:18:10)
10 10 10 10 10

0   Spam
5 badri94   (04.11.2012 14:05:16)
10 10 10 10 166 ძალიან მაგარია

0   Spam
4 PWNZogy   (04.11.2012 10:55:13)
23_30_126

0   Spam
3 taxmagido   (02.11.2012 01:05:46)
166 166 166 166

0   Spam
2 monadire777(temo)   (30.10.2012 14:19:09)
166 გასატვალისწინებელი სტატიაა

0   Spam
1 giohunt1982   (30.10.2012 10:28:05)
166 166 10 10

კომენტარის დამატება შეუძლიათ მხოლოდ დარეგისტრირებულ მომხმარებლებს
[ რეგისტრაცია | შესვლა ]
იარაღის გამოცდა

შესვლის ფორმა

ძებნა

მინი-პროფილი
მოგესალმები: სტუმარო

კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება. გთხოვთ დარეგისტრირდეთ ან გაიაროთ ავტორიზაცია!

translate
Выбрать язык / Choose language:
Ukranian
English
French
German
Japanese
Italian
Portuguese
Spanish
Danish
Chinese
Korean
Arabic
Czech
Estonian
Belarusian
Latvian
Greek
Finnish
Serbian
Bulgarian
Turkish

სპონსორი

მაღაზიები

ეს უნდა იცოდეთ
  • კანონი ნადირობაზე
  • კანონი თევზაობაზე
  • ლიცენზიით მოსაპოვებელი ფრინველები
  • "ელექტრომანოკის" ხმები
  • წითელი წიგნი
  • არ ესროლოთ!!!

  • ონლაინში
    საიტზე სულ: 28
    სტუმარი: 28
    მონადირე: 0

    დღეს საიტზე იყვნენ
    hunter, tereos, raptor, bucunagio, პედიატრი, butatino, giohunt1982, minchanin, gio90, mirzagg, oxotnik42, jentile5, gio2404, gio96, STORME, Hunting005

    facebook

    საიტები
  • ბაზიერთა საერთაშორისო ასოციაცია
  • გარემოს დაცვის სამინისტრო
  • დაცული ტერიტორიების სააგენტო
  • მომსახურების სააგენტო
  • იუსტიციის სახლი
  • წითელი ნუსხა
  • სატყეო დეპარტამენტი
  • ენერგეტიკისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტრო

  • პარტნიორები

    რეკლამა

    რეკომენდაცია:


    sape

    ვებ-გვერდზე გამოქვეყნებული მასალის გამოყენების ყველა უფლება ეკუთვნის საიტი "www.bazieri.ge"-ს ადმინისტრაციას. ამ მასალის (თუ მასალას სხვა რამ არ აქვს მითითებული)  ნაწილობრივი ან სრული გამოყენება საიტი "ბაზიერი"-ს ადმინისტრაციასთან წერილობითი შეთანხმების  გარეშე ან წყაროს:  www.bazieri.ge-ს მითითების გარეშე დაუშვებელია !!!
    Яндекс.Метрика